است كه در بخارا مىزيسته و از علماء اواخر قرن چهارم هجرى بوده است . دانشمند خاورشناس روسى بارون روزن Baron Victor Rosen در مقالهء مفصلى كه به‌عنوان « خداينامه » در مجله روسى Vostotchnyja Zameki دربارهء موسى بن عيسى كسروى و كتاب او سير ملوك الفرس منتشر نموده « 1 » و به استناد مطالبى كه از اين كتاب در مجمل التواريخ و كتابهاى جاحظ و حمزهء اصفهانى آمده اطلاعاتى ذىقيمت به‌دست داده ، معتقد است كه حمزه اصفهانى و مؤلف مجمل التواريخ كتاب كسروى را در دست داشته‌اند و اين كتاب مشتمل بر بسيارى از روايات هندى بوده ، و به عقيده وى كتاب كسروى ترجمه مستقيم كتاب خداينامه نبوده بلكه تأليفى مستقل بوده است بر اساس كتاب خداينامه . زادويه پسر شاهويه اصفهانى اسم زادويه پسر شاهويه اصفهانى به‌عنوان مترجم خداينامه يا مؤلف سير الملوك در تاريخ بلعمى « 2 » و در مجمل التواريخ « 3 » ذكر شده . در بعضى از نسخه‌هاى مقدمه قديم شاهنامه هم ضمن مؤلفين سير الملوك نامى به صورت « داود باهرى » آمده است كه بسيار محتمل است تحريفى از همين نام زادويه پسر شاهويه در هيأت فارسى آن باشد . ( يعنى زادوى شاهوى ) به اضافهء اسم پسر به پدر . و چون در نسخ قديم غالبا در نقطه‌گذارى حروف مسامحه مىشده از اين جهت راه براى تحريف كلمات باز بوده . كلمه زادويه چنان كه ابن خرداد به گفته است لقب پادشاهان سرخس بوده است . بيرونى از كتاب ديگرى از همين زادويه بن شاهويه نام مىبرد كه ظاهرا موضوع آن جشنها و اعياد ايرانى بوده و بيرونى مكرر مطالبى از آن نقل كرده است . « 4 »

--> ( 1 ) . به نقل تقىزاده از او در هزارهء فردوسى . ( 2 ) . تاريخ بلعمى ، چاپ تهران ، ص 5 . ( 3 ) . مجمل التواريخ ، چاپ تهران ، ص 2 . ( 4 ) . الاثار الباقيه ، ص 44 و 217 و 221 .